نحوه استفاده ایمن از نردبان و چهارپایه

نحوه استفاده ایمن از نردبان و چهارپایه

راهنمایی برای کاربران

یک سوم تمام حوادث سقوط از ارتفاع، شامل سقوط از نردبان و چهارپایه ها می شود و به طور میانگین سالانه ۱۴ مرگ و ۱۲۰۰ مورد از اصلی ترین آسیب دیدگی های کارگران مربوط به این حوادث میباشد. بسیاری از این آسیب دیدگی ها به دلیل عدم استفاده مناسب و صحیح اینگونه تجهیزات می باشد. این راهنما می تواند به کاربران کمک نماید که:

  • بدانند چه زمانی باید از نردبان استفاده نمایند.
  • تصمیم بگیرند که چه نوع نردبانی برای کار آنها مناسب است.
  • نحوه استفاده صحیح آنرا بدانند.
  • نحوه مراقبت از آنرا بدانند.

احتیاط های ایمنی معقول را مد نظر قرار دهند.سازمان HSE معتقد است که یک دلیل استفاده ناصحیح از نردبان ها در محل کار تا حدودی به استفاده آن در منازل مربوط می شود (بدون داشتن اطلاعات کافی). مانند تمام تجهیزات مورد استفاده در محیط کاری، کاربران باید اطلاعات کافی و آموزش های لازم را در مورد نحوه استفاده ایمن از نردبان ها و چهارپایه ها کسب نمایند. نظارت کافی و مداوم مورد نیاز است به گونه ای که شیوه های ایمن همواره به کار گرفته شوند.این راهنمایی ها فقط مختص نردبان های ثابت (در ساختمان ها، کارخانه ها یا وسایل نقلیه) نمی باشد، بلکه برای انواع دیگر ابزار دسترسی (پله های آهنی)، نردبان های ویژه نجات که توسط آتش نشانان استفاده می گردد، نردبان های سقفی، چهارپایه های پله دار، پله های انبار، پله های متحرک یا پله های موقت و دائم نیز قابل استفاده می باشند.

چه زمانی نردبان مناسب ترین وسیله برای دسترسی به اجسام می باشد؟

  1. در فرآیند انتخاب باید سلسله مراتب کنترلی را مد نظر قرار دهید:
  • در ابتدا، تا حد امکان از کار کردن در ارتفاعات پرهیز نمایید؛
  • سپس کارها و اصول ایمنی را رعایت نمایید که از افتادن جلوگیری کنید؛
  • تا نتایج و عواقب افتادن نیز کاهش یابد.
  1. زمانی که کار در ارتفاع الزامی است، بررسی نمایید که آیا نردبان یا چهارپایه بهتر و مناسب تر از دیگر تجهیزات برای دسترسی به مکان مورد نظر می باشد. شما این کار را از طریق ارزیابی ریسک و کنترل های سلسله ای می توانید انجام دهید.
  2. زمانیکه فکر می کنید استفاده از نردبان یا چهارپایه بهتر است، باید عوامل زیر را مد نظر د اشته باشید.نحوه استفاده ایمن از نردبان و چهارپایه

آیا این کار صحیح می باشد؟

  1. این امر به نوع کار و مدت زمان کار بستگی دارد. به عنوان راهنمایی فقط زمانی از چهارپایه یا نردبان استفاده نمایید که:
  • در یک موقعیت ثابت به مدت حداکثر ۳۰ دقیقه کار شما زمان می برد؛
  • برای کارهای سبک – برای انجام کارهای سنگین و طاقت فرسا مناسب نمی باشد. اگر وظیفه ای که انجام می دهید مستلزم آن است که شیئ بیش از ۱۰ کیلو را با خود به بالای نردبان یا چهارپایه ببرید (مانند سطل) حتما باید توسط ارزیابی های دقیق بررسی و تایید شود؛
  • آیا جایی بر روی نردبان یا چهارپایه به عنوان دستگیره وجود دارد؛
  • آیا در هنگام کار با نردبان سه نقطه تماس وجود دارد (دست ها و پاها). زمانیکه بر روی نردبان هستید و نمی توانید از جایی محکم بگیرید (مگر برای مدت زمان کوتاه) باید اقدامات دیگری انجام دهید تا از افتادن جلوگیری نمایید یا حداقل عواقب خطرات را کاهش دهید. بر روی چهارپایه جاییکه دستگیره ای وجود ندارد حتما در ابتدا باید ارزیابی ریسک صورت پذیرد که آیا انجام این کار ایمن است یا خیر.
  1. بر روی نردبان یا چهارپایه نباید:
  • آنرا پر از وسایل کنید- وزن شخص یا وزن باری که بالای نردبان می برید، نباید از بیشینه وزن ذکر شده بر روی نردبان بیشتر باشد.
  • بیش از حد کش بیایید- سگک کمربند باید مابین نرده های عمودی نردبان قرار گیرد و در طول انجام کار، هر دو پا بر روی یک پله نردبان قرار گیرد (شکل ۱-۱ و شکل  ۱-۲ را ملاحظه فرمایید).

 

  1. زمانی که بر روی چهارپایه کار انجام می دهید، باید از انجام کاری که باعث تحمیل فشار به یک سمت شود، اجتناب نمایید، مانند دریل کردن یک جسم سخت و سفت (مانند آجر یا بتن)؛ برای جلوگیری از حوادث باید پله ها رو به محل انجام فعالیت قرار گیرد (شکل ۲-۱ و شکل ۲-۲ را ملاحظه فرمایید).

 

  1. زمانی که نردبان حتما باید به صورت جانبی قرار گیرد، حتما پایه های نردبان را به یک جای محکم تکیه دهید. اگر این امکان فراهم نبود از دیگر تجهیزات تثبیت کننده استفاده نمایید.
  2. در حال بالا رفتن از نردبان هیچ جسمی در دست نگیرید و با خود بالا نبرید (به عنوان نمونه تسمه ابزار).
  • وقتیکه بر روی نردبان هستید و باید چیزی جابجا کنید حتما یکی از دست های شما باید آزاد باشد تا بتواند از نردبان محکم بچسبد.
  • بر روی چهارپایه که نمی توانید از جایی بگیرید (به عنوان مثال جعبه ای را داخل قفسه قرار می دهید) استفاده از چهارپایه حتما باید از این لحاظ سنجیده شود:
  • میزان ارتفاعی که کار باید در آن انجام گیرد؛
  • همچنان جایی ایمن برای گرفتن دست وجود دارد؛
  • کار سبک است؛
  • کار منجر به خم شدن به جهات مختلف نمی شود؛
  • در حین انجام کار مجبور نشوید بیش از اندازه ماهیچه هایتان را بکشید؛
  • پاها کاملا روی پله قرار گیرند؛
  • بتوانید چهارپایه را کاملا ثابت و محکم کنید.نحوه استفاده ایمن از نردبان و چهارپایه

انتخاب/ خرید نردبان های ایمن و ابزار مستحکم و تثبیت کننده

  1. زمانیکه می خواهید یک نردبان جدید تهیه نمایید، بدترین شرایط سطح محیط کار را مد نظر قرار دهید (سطح صاف، لغزنده، کاشی خیس). سازندگان اینگونه ابزار باید مشخص نمایند که هر نردبان برای چه نوع سطحی مناسب است، به خصوص زمانی که در جایی ثابت نشده باشند. تنها نردبانی را خریداری نمایید که همراه با آن ابزار تثبیتی آن نیز وجود داشته باشد و تهیه کننده و سازنده آن تایید نماید که برای استفاده در شرایط سخت محیط کاری شما و بدون نیاز به تجهیزات تثبیت کننده کاملا ایمن و مطمئن خواهد بود؛ در غیر این صورت یک تثبیت کننده مورد نیاز است.
  2. برای محیط کار از نردبان ها یا چهارپایه های مورد تایید HSE استفاده نمایید. مطمئن شوید که نردبان سایزی متناسب با وظایف مورد نیاز محیط کاری شما دارد.

آیا محیطی که می خواهید از نردبان یا چهارپایه استفاده نمایید، محیطی ایمن است؟

  1. این مساله شامل مکان خاصی می شود که قرار است آنرا تنظیم نموده و از آن استفاده نمایید. به عنوان یک راهنما، فقط از نردبان یا چهارپایه ای استفاده نمایید که:
  • سطح زمینی که قرار است روی آن قرار گیرد سفت و محکم باشد (استفاده از تخته)؛نحوه استفاده ایمن از نردبان و چهارپایه
  • زمین مسطح باشد- در مورد چهارپایه حتما به دستورالمل سازنده آن مراجعه نمایید. در مورد نردبان حداکثر شیب قابل قبول و ایمن سطوح در ذیل آمده است (مگر اینکه سازنده مطلب دیگری عنوان نموده باشد):
  • شیب کناری ۱۶ درجه- ولی همچنان نیاز است که پایه ها در یک سطح قرار گیرند (شکل ۳)؛
  • شیب پایینی ۶ درجه (شکل ۳).

 

  • بر روی سطوح جامد و تمیز (سنگ فرش یا کف زمین) قرار گیرد. این سطوح حتما باید تمیز باشند (روغنی نباشد، با خس و خاشاک، برگ و خزه پوشیده نشده باشد). عاری از مواد سست (مانند شن و ماسه و مواد بسته بندی) باشد که پا به صورت محکم روی پله قرار گیرد و لیز نخورد. سطوح درخشان حتی اگر فاقد آلودگی باشند ممکن است لغزنده باشند؛
  • هر زمان که ایمنی محل تایید شده باشد.
  1. گزینه هایی برای ایمن کردن نردبان در ذیل آمده است:
  • نردبان را به یک جا محکم ببندید، مطمئن شوید که هر دو پایه کاملا محکم شده اند (شکل های ۴ تا ۷)

  • زمانیکه این کار قابل اجرا نباشد، از یک نردبان ایمن یا نردبانی که همراه با یک ابزار ثابت کننده باشد، استفاده نمایید؛
  • اگر این کار امکان نداشته باشد، نردبان را به صورت زاویه دار به دیوار تکیه دهید؛
  • اگر هیچکدام از شرایط بالا در دسترس نبود، از تکیه گاه نردبان استفاده نمایید. استفاده از تکیه گاه آخرین راه چاره می باشد و تا حد امکان باید از آن اجتناب نمود و از دیگر ابزار استفاده نمود.نحوه استفاده ایمن از نردبان و چهارپایه
  1. اگر می خواهید از نردبان در سطوح بالاتری استفاده نمایید باید کاملا محکم آنرا ببندید (شکل ۸). برای این کار هرگز از چهارپایه استفاده نکنید مگر چهارپایه هایی که بدین منظور طراحی و ساخته شده باشند.

 

  1. هر جا که ممکن بود و بسته به وظیفه ای که انجام می دهید، استفاده از چهارپایه ایمن تر و مفیدتر بود (به عنوان نمونه کار در جهت جانب یا زمانیکه به هر دو دست نیاز است) آنرا امتحان کنید.
  2. فقط زمانی از نردبان یا چهارپایه استفاده نمایید که:
  • امکان برخورد وسایل نقلیه با آن وجود ندارد و یا می توان با گذاشتن موانع یا مخروط آن محوطه را محافظت نمود؛
  • زمانیکه پشت درب یا پنجره ای قرار نگیرد که با باز شدن آنها خطری فرد را تهدید کند، یا اینکه هر جا امکان دارد درب و پنجره قفل شود (به غیر از خروج اضطراری). اگر این کار امکان پذیر نمی باشد، یک نفر را مامور نمایید که پشت در نگهبانی دهد یا اینکه دیگر کارگران را مطلع سازد که تا اطلاع ثانوی درب و پنجره را باز ننمایند؛
  • جایی که با استفاده از موانع و مخروط ها از عبور عابران در زیر یا اطراف نردبان ممانعت به عمل آید یا به عنوان راه حل نهایی فردی به عنوان نگهبان در کنار نردبان قرار گیرد و از عبور و مرور افراد در آن منطقه جلوگیری نماید؛
  • زمانیکه نردبان ها با زاویه صحیح ۷۵ درجه می تواند قرار گیرد. برای کسب اطمینان از زاویه صحیح می توانید از نشانگر زاویه پایه نردبان استفاده نمایید. یا می توانید از قانون ۱ به ۴ استفاده نمایید (به ازای هر ۴ واحد عمودی، یک واحد افقی؛ همانگونه که در شکل ۱۰ نشان داده شده است)؛

  • جایی که حفاظ چهارپایه به طور کامل می تواند باز شود. قلاب های قفل شونده باید حتما چفت شوند.
  1. بر روی نردبان یا چهارپایه
  • در ارتفاع ۶ متری نزدیک خطوط برق کار نکنید مگر اینکه مسئول آن، جریان برق را قطع نماید یا به صورت موقت آنرا عایق بندی نماید. اگر این کار به صورت متداول انجام می شود، امکان جابجایی خطوط را بررسی نمایید؛
  • زمانیکه در محلی فعالیت می کنید که جریان برق در آنجا وجود دارد، همیشه از نردبان غیر رسانا استفاده نمایید؛
  • نردبان را به سطوح ضعیف تکیه ندهید (به عنوان نمونه گاتر پلاستیکی یا لعابی). به عنوان جایگزین می توانید از میله های باز شونده و رابط دار کاربردی استفاده نمایید (شکل ۹).

آیا استفاده از نردبان یا چهارپایه ایمن است؟

  1. قبل از استفاده از نردبان یا چهارپایه مطمئن شوید که در شرایط ایمنی قرار دارند. به عنوان راهنمایی فقط زمانی از نردبان یا چهارپایه استفاده نمایید که:
  • هیچ عیب و نقص قابل مشاهده ای وجود نداشته باشد. هر روز قبل استفاده مورد بررسی قرار گیرند؛
  • هر روز بازرسی چشمی به عمل آید. این کار باید مطابق با دستورالعمل سازنده صورت پذیرد. نردبان هایی که جزئی از سیستم داربست هستند نیز باید هفته ای یکبار مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرند؛
  • مطمئن شوید که برای انجام این کار مناسب هستند. هرگز از نردبان های خانگی برای محیط کاری استفاده ننمایید؛ از چهارپایه یا نردبان های کلاس ۱۲,۳ یا EN1314 استفاده نمایید کلاس ۳۲,۳ مناسب نمی باشد.نحوه استفاده ایمن از نردبان و چهارپایه
  • مطابق با دستورالعمل سازنده، نگهداری و تعمیر شود.

بازرسی های بصری دقیق و بررسی های پیش از استفاده کدامند؟

  1. هم نردبان و هم چهارپایه باید از لحاظ عیوب بصری بررسی شوند فقط کمی در جزئیات بررسی متفاوت هستند. بررسی هر دو وسیله در محیط کار می تواند انجام گیرد (بررسی های پیش از استفاده باید بخشی از آموزش های کاربران باشد). بازرسی بصری به دقت باید صورت پذیرد و باید گزارشی از آنها تهیه شود. دیگر ابزار و تجهیزات تثبیت کننده نردبان نیز باید طبق دستورالعمل سازنده بررسی شوند. پایه های نردبان و چهارپایه نیز باید پیش از استفاده بررسی گردند. بررسی پایه های نردبان امری ضروری است برای اینکه از عدم لیز خوردن پایه اطمینان حاصل نمود. کوچکترین ایراد در پایه ها موجب تلوتلو خوردن و لق زدن نردبان می شود. پایه ها باید:
  • شرایط مناسبی داشته باشند (شل نباشند، شکاف نداشته باشند، بیش از حد سائیده نشده باشند، ایمن باشند و غیره)؛ و
  • تمیز باشند- پایه ها باید با زمین تماس مستقیم داشته باشند.
  1. زمان جابجایی نردبان از زمین نرم و کثیف (مانند زمین خاکی، گلی، شن و ماسه دار، کارگاه کثیف) به زمین مسطح و جامد (سنگ فرش) باید پایه نردبان چک شود تا مطمئن شوید که کثیفی ها با زمین در تماس نباشند (برای نمونه خاک، سنگ ریزه، براده به پایه نچسبیده باشد).

آیا کاربران نردبان می دانند چگونه به صورت ایمن از آن استفاده نمایند؟

  1. این ها مسائل متداولی در زمینه بکارگیری و استفاده از نردبان تحت کنترل مستقیم کاربر می باشد. کاربران نیز باید نسبت به محدودیت های موجود آگاه باشند. کاربران فقط زمانی از نردبان، چهارپایه یا ابزار تثبیت کننده استفاده نمایید که:
  • واجد صلاحیت باشند- کاربران باید دستورالعمل و آموزش های لازم را راجع به ایمنی تجهیزات ببینند.
  • نردبان یا چهارپایه به اندازه کافی بلند باشند.

برای نردبان:

  • از سه پله آخر نردبان استفاده ننمایید (شکل ۹)؛
  • اگر از نردبان برای دسترسی به یک مکان استفاده می نمایید باید ارتفاع آن حداقل یک متر بالاتر از سطح مورد نظر باشد و به جایی محکم متصل شده باشد، همچنین باید جایی امن و ایمن به عنوان دستگیره وجود داشته باشد (شکل ۸)؛

برای چهارپایه:

  • هرگز از دو پله آخر چهارپایه استفاده ننمایید، مگر اینکه جای مناسبی برای گرفتن دست وجود داشته باشد (شکل ۱۱)؛
  • در نردبان های دوطرفه نیز، بر روی سه پله آخر آن قرار نگیرید چون وضعیتی مشابه چهارپایه دارد (شکل ۱۲).
  • پله های نردبان و چهار پایه میزان و در یک سطح هستند. این موضوع را با چشم غیر مسلح نیز می توان قضاوت و بررسی نمود. نردبان ها با استفاده از ابزارهای خاص طراحی شده، می توانند مسطح شوند ولی هرگز این کار را با یک تکه آجر یا چیزهایی از این قبیل که در دسترس هستند انجام ندهید؛
  • آب و هوا مناسب باشد- هرگز در هوای به شدت بادی از آنها استفاده ننمایید (از اقدامات ایمن سازنده تبعیت نمایید)؛
  • باید از کفش های محکم و مستحکم استفاده شود (به عنوان نمونه چکمه/ کفش ایمنی). پاشنه کفش ها باید کاملا سالم باشند و نباید بخش از پاشنه جدا شده باشد، نباید بند کفش بلند یا آویزان باشد و نباید کفش گلی یا لغزنده باشد؛
  • کاربران نباید اجازه دهند که کارگران و دیگر اعضا از نردبان استفاده نمایند؛
  • تندرست هستند- برخی شرایط پزشکی یا دارویی، الکل یا عوارض داروها که باعث شود فرد قادر به استفاده از آنها نباشد. اگر شک دارید با یک متخصص بهداشت مشورت نمایید؛
  • کاربران به خوبی نحوه صحیح محکم نمودن نردبان و چهارپایه را بدانند.
  1. بر روی نردبان یا چهارپایه نباید:
  • هنگامیکه بر روی پله نردبان هستید آنرا جابجا نمایید؛
  • آنها را از قسمت پایه توسط تکیه گاه های افقی تثبیت نمایید؛
  • آنرا به سمت پایین سر دهید؛
  • آنها را بر روی اشیاء متحرک مانند پالت ها، آجرها، داربست، لیفتراک، بیل مکانیکی، ون و دیگر پلتفرم های متحرک در محیط کار قرار دهید؛نحوه استفاده ایمن از نردبان و چهارپایه
  • زمانی که پا بر روی پله نردبان قرار دارد، ارتفاع آنرا کم و زیاد کنید.