45760 – آناتومی بدن – تخمک گذاری

45760 – آناتومی بدن – تخمک گذاری

تخمک‌گذاری (Ovulation) فرآیندی فیزیولوژیک در سیستم تولید مثل زنان است که طی آن یک تخمک بالغ از فولیکول تخمدانی آزاد می‌شود و برای لقاح احتمالی در دسترس قرار می‌گیرد. این فرآیند بخش کلیدی چرخه قاعدگی است و تحت کنترل هورمون‌های پیچیده‌ای قرار دارد. در ادامه، به طور جامع و با جزئیات به آناتومی، مکانیسم، مراحل، هورمون‌های درگیر، و اهمیت بالینی تخمک‌گذاری پرداخته می‌شود.

تخمک‌گذاری در تخمدان‌ها (Ovaries) رخ می‌دهد، که دو عضو کوچک بادامی‌شکل در حفره لگنی هستند. برای درک بهتر، ابتدا به آناتومی تخمدان‌ها و ساختارهای مرتبط می‌پردازیم:

1. تخمدان‌ها:

• موقعیت: در دو طرف رحم، در حفره لگنی، متصل به رحم از طریق رباط تخمدان (Ovarian Ligament) و به دیواره لگن از طریق رباط معلق تخمدان (Suspensory Ligament).
• اندازه: حدود 3-5 سانتی‌متر طول، 2-3 سانتی‌متر عرض و 1-2 سانتی‌متر ضخامت.
• قشر تخمدان (Ovarian Cortex): لایه خارجی که حاوی فولیکول‌های تخمدانی (حاوی تخمک‌ها) است.
• مغز تخمدان (Ovarian Medulla): لایه داخلی که شامل عروق خونی، اعصاب و بافت همبند است.
• پوشش: تخمدان‌ها توسط لایه نازکی از اپیتلیوم به نام اپیتلیوم ژرمنی (Germinal Epithelium) و یک لایه فیبری به نام تونکا آلبوژینه (Tunica Albuginea) پوشیده شده‌اند.

فولیکول‌های تخمدانی (Ovarian Follicles):

• • هر فولیکول شامل یک تخمک نابالغ (اووسیت) است که توسط سلول‌های فولیکولی احاطه شده است.
  • انواع فولیکول‌ها:

• فولیکول‌های اولیه (Primordial Follicles): فولیکول‌های غیرفعال که در بدو تولد وجود دارند (حدود 1-2 میلیون در هر تخمدان).
• فولیکول‌های در حال رشد (Primary, Secondary, Tertiary Follicles): فولیکول‌هایی که در پاسخ به هورمون‌ها بالغ می‌شوند.
• فولیکول گراف (Graafian Follicle): فولیکول بالغ که آماده آزادسازی تخمک است.

3. لوله‌های فالوپ (Fallopian Tubes):

   • موقعیت: لوله‌هایی که از هر تخمدان به رحم امتداد دارند.
   • ساختار: شامل قیف (Infundibulum) با فیمبریه (Fimbriae) (ساختارهای انگشت‌مانند که تخمک آزادشده را جمع‌آوری می‌کنند)، آمپولا (Ampulla) (محل اصلی لقاح)، و ایستموس (Isthmus) (اتصال به رحم).
   • نقش: انتقال تخمک از تخمدان به رحم و محل احتمالی لقاح.

4. رحم (Uterus):

   • عضوی عضلانی که در صورت لقاح، تخمک بارور شده در آن لانه‌گزینی می‌کند.
   • لایه داخلی رحم (آندومتر) در طول چرخه قاعدگی برای پذیرش جنین آماده می‌شود.