45120 – آناتومی بدن- پوست

45120 – آناتومی بدن- پوست

آناتومی سیستم عصبی خودمختار (اتونوم) بدون در نظر گرفتن اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک

سیستم عصبی خودمختار (ANS) به طور سنتی به دو بخش سمپاتیک و پاراسمپاتیک تقسیم میشود. اما اگر این دو بخش را حذف کنیم، ساختارهای باقیمانده شامل موارد زیر خواهند بود:

1. سیستم عصبی انتریک (ENS)

• شبکههای عصبی مستقل در دیواره دستگاه گوارش (مری تا رکتوم).
• عملکردهای مستقل از مغز و نخاع، اما با ارتباطات محدود به ANS.
• کنترل:
• حرکات دودی (پریستالسیس)
• ترشحات گوارشی
• جریان خون موضعی

2. ساختارهای مرکزی تنظیمکننده

• هیپوتالاموس: هماهنگی پایههای اتونوم (مانند تنظیم دما و تشنگی).
• ساقه مغز: مراکز حیاتی مانند تنفس و ضربان قلب (مثلاً مرکز تنفسی در بصلالنخاع).

3. اعصاب کرانیال (جمجمهای) با عملکرد اتونوم

• عصب واگ (X): اگر پاراسمپاتیک حذف شود، نقش حسی-حرکتی آن در گوارش و تنفس باقی میماند.
• عصب چشمی (III): کنترل عضلات مژگانی (حتی بدون پاراسمپاتیک، برخی واکنشهای غیرارادی ممکن است وجود داشته باشد).

4. رفلکسهای موضعی

• مثال: رفلکس پوستی-عروقی (تغییر قطر عروق بر اساس دما) که ممکن است مستقل از مسیرهای سمپاتیک/پاراسمپاتیک عمل کند.

5. سلولهای پاسخی غیرعصبی

• برخی سلولها (مانند سلولهای اندوکرین) مستقیماً به محرکها پاسخ میدهند (مثلاً ترشح آدرنالین از مدولای آدرنال بدون نیاز به عصب سمپاتیک).